مقدمه

        آموزش بهداشت  مركز مراقبت  هاي  بهداشتي  اوليه  است  كه مي  تواند  شعار سازمان   جهاني  بهداشت را  براي  رسيدن  همه مردم به سطح قابل قبولي از سلامتي   تحقق بخشد0

        بنابراين دانستن نكات اساسي در رابطه با آموزش   بهداشت براي   كليه كساني  كه اجراي  برنامه هاي آموزش بهداشت را بر عهده دارند  ، امري  ضروري  است0 

       از آنجائي  كه مردم  محور كليه فعاليتهاي  آموزشي مي باشند  و  تمامي تلاش ها  براي آن است  كه سلامتي   خود را بازيابي ، حفظ  و  يا ارتقاء بخشند  ، بايد آنان را از نكاتي  كه باعث اين امر مي  شود آگاه  و  به  جهت  در  پيش گرفتن  رفتار بهداشتي   كمك نمود  و  همچنين براي   رسيدن  به  اين هدف  ازآنان  كمك خواست0 

      نكته مهم  آن است كه قبل  از اقدام به اموزش  ، برقراري  ارتباط صحيح  و  موثر بسيارمهم مي باشد  0

      برقراري ارتباط با  گروههاي   مختلف  سني  ، جنسي  ، تحصيلي  ، نژادي  ، قومي   و  000  كار ساده اي  نيست  و هر كس به راحتي  از عهده آن  بر نمي آيد  0 اينجاست  كه نقش مراقبين   بهداشت برجسته  مي  شود  زيرا داشتن  مهارت لازم جهت برقراري  ارتباط از ضروريات آموزش بهداشت  به شمار مي آيد0

      اميد است  ، كليه كساني  كه پا در عرصه فراگيري آموزش بهداشت  مي  گذارند  و  يا به عنوان مراقبين بهداشت  در جامعه فعاليـــــت مي  كنند  بتوانند با علاقه  و دلسوزي ، گامي مهم  در  پيشبرد اهداف  بهداشتي   ، بهبود شاخص هاي   بهداشتي   و در نهايت سلامت جامعه  بردارند0 

 

آموزش بهداشت چيست ؟

 

يكي از مشهورترين   و معتبرترين  تعريف  هاي  آموزش بهداشت كه در  عين حال   قديمي  ترين  آنها مي باشد  ، در سال  1929 توسط (Wood)   بيان شده است  0 وي  آن را « مجموعه تجربياتي  كه برعادت ها ، گرايش ها  و دانش  هاي   مرتبط  با  بهداشت فردي  ، اجتماعي   و نژادي   موثر واقع مي  شود » تعريف كرده است  0 كنفرانس  ملي  درباره پزشكي  پيشگيري  در  ايالات  متحده  آمريكا  آموزش بهداشت را  چنين  تعريف مي  كند :

آموزش بهداشت  فرايندي  است كه آگاهي  ، انگيزه  و  كمك لازم  را براي  در پيش گرفتن و نگاهداري  كارهاي  سالم و سبك زندگي   سالم براي  مردم فراهم مي  آورد  و  هواخواه  دگرگوني   هاي   زيست محيطي  لازم  براي آسانتر رسيدن  به  اين  هدف  است و آموزش  و پژوهش  را در اين راستا به اجرا  درمي  آورد0

آموزش بهداشت  توسط  صاحب  نظران  و مولفان   به صورت  هاي   مختلف  تعريف شده است  ،  وبه طور كلي عبارت  است  از: دانسته هاي   زيستي  ، بهداشتي  ، اجتماعي  و تربيتي  ، ، براي  كار با مردم  به منظور ايجاد  و  تغيير رفتار آنان  در جهت بهبود سلامت جسمي   ، رواني   و  اجتماعي  ، كه توسط  مربيان بهداشت  و با  استفاده  از وسايل كمك آموزشي  انجام مي  گيرد0 

به بيان ديگر كليه مراحلي كه جهت قبولاندن  معيارهاي   بهداشتي  و رد  كردن  معيارهاي  غلط طي مي شود  ، آموزش بهداشت  ناميده مي  شود 0 آمزوش بهداشت  روندي  است با ابعاد اجتماعي  ،روان شناسي ، عقلاني و مربوط به ان دسته  از فعاليت هايي  است  كه منجر به ازدياد توانايي  مردم  در  تصميم  گيري  هاي بهداشتي   فرد ، گروه  و جامعه  خواهد گرديد  0 اين پديده  كه اساس   علمي دارد  ، فراگيري  و تغيير رفتار را براي   ارائه دهنده بهداشت  و مصرف كننده  آن  از پير تا جوان  آسان مي  سازد0

همچنين  « گرين » آمزوش بهداشت را  تلفيق انواع تجربه هاي  يادگيري طرح شده  كه منجر به اتخاذ رفتار داوطلبانه اي  مي  شود  كه سلامتي  را تسهيل مي  كند  ، تعريف نموده است  0 

سازمان  جهاني  بهداشت  در برداشت هاي  جديد خود از آموزش بهداشت  عنوان مي  كند كه آموزش بهداشت  تمامي  تجربه هاي  يك  گروه  يا  اجتماعي  را  كه بر اعتقادها  ، گرايش ها  و رفتارهاي  بهداشتي  موثر  است ،  در بر مي  گيرد0 

آموزش بهداشت از يك سو با فرايند آموزش و از سوي  ديگر با علوم تندرستي   و حفظ سلامتي  در ارتباط است0 

بنابراين مي  توان گفت : آموزش بهداشت  نه تنها فرايندي  است كه بوسيله  آن دانش كسب مي  شود ،  بلكه فرايندي  است كه بوسيله آن ارزش  ها  و  نگرش ها  مورد كاوش  قرار مي  گيرند و تصميم  ها  اتخاذ شده  و به عمل  در مي آيند  و مي تواند  به افراد كمك كند  كه داوطلبانه در جهت يك زندگي  سالم تر گام بردارند0

 

 

 

                                                              1186226273.gif]

                                                                                                                                 شرح وظايف آموزش دهندگان سلامت :

 

 

شرح وظايف پزشك در برنامه آموزش سلامت :

-       نیازسنجی آموزشی منطقه

  -       تعیین اولویت های آموزشی با توجه به مشکلات و معضلات بهداشتی و نیازسنجی بعمل آمده

  -       آشنایی با شیوه های آموزش به مردم بصورت مشارکتی

      -       آموزش به پرسنل در خصوص شیوه های آموزشی به مردم

  -       جلب مشارکت مردم و هماهنگی بین بخشی در اجرای برنامه های آموزشی

-پایش ، نظارت و ارزشیابی فعالیت های آموزشی به منظور ارتقاء کیفیت برنامه های آموزشی

  -       آموزش چهره به چهره در هنگام معاینه بیماران و مشاوره برای حل مشکلات

-       نظارت مستمر بر فعالیت های آموزشی کاردانان و بهورزان جهت رفع نواقص و بهبود کیفیت آموزش

-       نظارت و کنترل آمار فعالیت های آموزشی و ارسال بموقع به مرکز بهداشتی درمانی

************************************************************************************

 

شرح وظايف مراكز بهداشتي درماني در آموزش سلامت :

-    تعیین و مشخص نمودن وضعیت موجود در زمینه مسائل و مشکلات بهداشتی منطقه و اولویت بندی آنها و مشخص کردن

سهم آموزش در هر مشکل

-       نیازسنجی آموزشی از نیروهای تحت پوشش مرکز و نیازسنجی از مردم منطقه

-       بررسی باورها ، ارزش ها و عادات مردم در خصوص مسائل بهداشتی و برنامه ریزی برای رفع عادات غلط

-       برنامه ریزی آموزشی بر اساس تعیین اولویت بندی مشکلات بهداشتی منطقه

-       تهیه جدول زمان بندی آموزشی ( جدول گانت )

-       اجرای برنامه های آموزشی با روش نوین و متناسب با مخاطب در منطقه تحت پوشش

-       نظارت و ارزشیابی در اجرای برنامه های آموزشی

-       نظارت بر شیوه های آموزشی که توسط خانه های بهداشت ارایه می شود با توجه به گروه مخاطب

-       تقویت مشارکت مردمی در برنامه ریزی ، اجرا و ارزشیابی مسایل سلامت

-       توانمند کردن شوراهای بهداشتی و اسلامی در راستای جلب مشارکت مردم در امر سلامت

-       افزایش آگاهی و نگرش و توانمندسازی مردم به منظور تصمیم گیری صحیح و مسئولیت در قبال سلامتی خودشان

-       همکاری با بهورز در زمینه آموزش هایی که از حیطه بهورز خارج است

**************************************************************************************

 

شرح وظايف خانه هاي بهداشت در آموزش سلامت :

-  مشخص نمودن مسایل و مشکلات بهداشتی روستای اصلی و قمر

      - تعیین اولویت های بهداشتی

      -  برنامه ریزی آموزشی در راستای اولویت های بهداشتی

- تهیه جدول زمان بندی شده آموزشی (گانت )

-  آشنایی با شیوه های مختلف آموزش و اجرای برنامه های آموزشی با توجه به گروه مخاطب

- تشکیل گروههای رسمی و غیر رسمی جهت آموزش ها

-  جلب مشارکتهای مردمی برای فعالیت های بهداشتی

-  تشکیل شوراهای بهداشتی با افراد کلیدی روستا

- پیگیری موارد مصوب در صورت جلسات شوراهای بهداشتی محل

      - توزیع صحیح نشریات آموزشی ( پمفلت و تراکت ) به مردم منطقه با توجه به گروه مخاطب و استفاده صحیح از رسانه های

 کمک آموزشی در اجرای آموزش

 

تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1389-2-20 10:37        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ