شبکه بهداشت و درمان شهرستان لامرد
شعار روز جهانی سل در سال 2025 “بله، ما می‌توانیم به سل پایان دهیم: به رهبری کشورها با قدرت مردم”
هر ساله 23 مهرماه در کشور ایران به پاس خدمات ارزشمند دانشمند برجسته کشورمان " محمد زکریای رازی " به عنوان روز ملی مبارزه با سل گرامی داشته می شود.
سل چیست؟
بیماری سل (Tuberculosis) یک بیماری عفونی و واگیردار است که توسط میکروبی به نام «باسیل سل» (مایکوباکتریوم (توبرکلوزیس) ایجاد می‌شود. این بیماری به دو شکل ریوی و خارج ریوی وجود دارد. شایع ترین شکل بیماری، سل ریوی بوده و به شدت مسری است. در شکل خارج ریوی به سایر اعضای بدن مانند غدد، استخوان‌ها، مفاصل، کلیه‌ها و مغز نیز حمله کند.
راه‌های انتقال: چگونه سل منتقل می‌شود؟
راه اصلی انتقال سل از طریق هوا است. هنگامی که فردی مبتلا به سل ریوی (سل فعال در ریه) سرفه، عطسه، صحبت یا حتی آواز می‌خواند، قطرات بسیار ریز حاوی باکتری سل در هوا پراکنده می‌شوند و فرد سالم با تنفس این هوا آلوده می‌شود..
نکته مهم: سل از طریق تماس‌های معمولی مانند دست دادن، استفاده مشترک از ظروف غذا، لباس یا بوسیدن منتقل نمی‌شود تنها راه ورود باکتری سل به بدن، استنشاق آن از هواست.
مکان‌های پرجمعیت، کوچک، تاریک، مرطوب و بدون تهویه مناسب، بهترین شرایط را برای انتقال عفونت فراهم می‌کنند.
علائم هشداردهنده: به چه نشانه‌هایی باید توجه کرد؟
علائم سل ممکن است خفیف شروع شوند و به تدریج در طول هفته‌ها یا ماه‌ها بدتر شوند. شایع‌ترین علائم سل فعال ریوی عبارتند از:
• سرفه مداوم (خشک یا با خلط) به مدت دو هفته یا بیشتر (مهمترین علامت هشداردهنده)
• خلط خونی
• تب (به ویژه تب خفیف در بعدازظهر) و تعریق شبانه.
• کاهش وزن و از دست دادن اشتها.
• خستگی زودرس، ضعف عمومی و بی‌حالی.
تشخیص: سل چگونه شناسایی می‌شود؟
بهترین و ساده‌ترین راه تشخیص سل ریوی در افراد مشکوک، آزمایش خلط است. در این روش، از فرد نمونه خلط (معمولاً سه نمونه صبحگاهی و ناشتا) گرفته می‌شود و برای بررسی وجود باسیل سل به آزمایشگاه ارسال می‌گردد
در صورت نیاز، پزشک ممکن است عکس‌برداری از قفسه سینه (رادیوگرافی) یا سی‌تی‌اسکن ریه را نیز درخواست کند
خوشبختانه خدمات تشخیصی و درمانی سل در مراکز خدمات جامع سلامت به صورت رایگان ارائه می‌شود.
تشخیص زودهنگام و درمان کامل بیماران از مهمترین اقدامات پیشگیرانه می باشد که از ابتلای سایرافراد و گسترش بیماری در جامعه جلوگیری می گردد.
حسین پارسائی مسئول واحد بیماریهای واگیر شبکه بهداشت و درمان شهرستان لامرد
نظر دهید